Vragen en antwoorden over vogelgriep

28 december 2021

Afbeelding ter illustratie. Credits: Afbeelding van Elsemargriet via Pixabay

[Foto ter illustratie]
Elk jaar krijgt Nederland te maken met het vogelgriep-virus (Aviaire Influenza – ‘AI’), waarbij het, naast veel ellende voor commercieel gehouden dieren veroorzaakt, ook de hobbymatige houder en dus onze kleindierhobby, volop raakt. 

In het waddengebied en in enkele andere plaatsen in Nederland is de hoog-pathogene stam H5 vastgesteld. In zeven verschillende provincies zijn wilde vogels (zelfs tureluurs en meeuwen) met AI gevonden. Begin november werden vooral dode smienten en brandganzen gevonden. De piek van uitbraken met dit virus houdt meestal half december op, omdat de trek van (water)vogels dan grotendeels voorbij is. We gaan inmiddels richting eind december en er is nog geen zicht op verbetering. 

Een paar keer per jaar heeft KLN en KleindierNed contact en overleg met het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Bij elk overleg worden vele vragen gesteld en vele antwoorden gegeven. Gezien de aanhoudende maatregelen hebben we extra vragen gesteld om de onzekerheid binnen de regels van het draaiboek “AI-bestrijding” beter uit te kunnen leggen naar onze leden. Hieronder volgt een korte samenvatting.

Tentoonstellingsverbod

Het tentoonstellingsverbod is een landelijke maatregel. Afhankelijk van de risicobeoordelingen van de deskundigengroep en het team diergezondheid van het Ministerie, wordt bekeken of en wanneer het verantwoord is om de maatregelen af te schalen of in te trekken. Zolang er een landelijke ophokplicht dan wel afschermplicht voor alle vogelsoorten geldt, is het niet toegestaan een tentoonstelling te organiseren waarbij deze vogelsoorten aanwezig zijn.

Vaccin

Op dit moment is er geen geschikt en geregistreerd vaccin beschikbaar tegen de huidige stammen Aviaire Influenza. De Faculteit Diergeneeskunde en Wageningen University & Research (WUR) zijn bezig met een vaccinproef, waarbij de ontwikkelde vaccins getest worden op effectiviteit. Vooral de verspreiding binnen een koppel kippen moet voorkomen worden. Frankrijk is bezig met een proef bij eenden. Het Ministerie heeft contact met de Franse overheid over deze proef.

Zones

In de Europese regelgeving is vastgelegd, dat er geen verplaatsingen van vogels vanuit de 10 km zone (het zogenaamde BT-gebied) en ook niet binnen deze zone vanuit inrichtingen met vogels zijn toegestaan. Duiven zijn ook vogels en de plaats waar ze gehouden worden valt onder de term ‘inrichtingen’ [i]. Alle vogels (dus ook duiven) mogen niet vanuit de 10 km zone naar buiten dit gebied getransporteerd worden.

Andere dieren, zoals konijnen, mogen wel binnen de 10 km zone of naar een inrichting, waar geen commercieel gehouden vogels zijn, verplaatst worden. Daarbij moet wel rekening gehouden worden met het hygiëneprotocol (zie link website NVWA onderaan dit artikel). Konijnen mogen ook buiten de 10 km zone verplaatst worden om bijv. naar een tentoonstelling te gaan.

Een bezoekverbod geldt voor alle vogelverblijfplaatsen, waar risicovogels worden gehouden, dus ook bij hobbyhouders. Alleen voor diergezondheid, dierenwelzijn of volksgezondheid is bezoek toegestaan, maar dan moet het hygiëneprotocol gevolgd worden. Een aan huis keuring van raskippen is daarom niet toegestaan.

Eierkeuringen mogen buiten de 10 km zone rondom de uitbraak van AI wel gehouden en ook verzameld worden.

Wat zijn gezelschapsdieren?

Gezelschapsdieren worden gehouden voor niet-commerciële privédoeleinden. Om vogels als gezelschapsdieren te houden, moet het om andere vogelsoorten gaan dan: kippen, kalkoenen, parelhoenders, eenden, ganzen, kwartels, duiven, fazanten, patrijzen en loopvogels, mits ze voor niet-commerciële doeleinden worden gehouden. Om die reden houdt een hobby-duiven-houder zijn/haar dieren altijd in een ‘inrichting’ want duiven vallen niet onder de term ‘gezelschapsdieren’. Oftewel een kanarie is een gezelschapsdier, maar een kip of duif niet. Uitheemse, tropische  duifjes vallen nu in de categorie andere in gevangenschap levende vogels. Er wordt momenteel overlegd om deze duiven toch als gezelschapsdieren te bestempelen.

Wat is pluimvee?

Pluimvee zijn vogels, die worden gekweekt of in gevangenschap worden gehouden voor productie van vlees, eieren voor consumptie of andere producten en voor het uitzetten in het wild. Verder zijn in gevangenschap levende vogels andere vogels dan pluimvee.

Afschermplicht

De afschermplicht blijft een manier om AI insleep en verspreiding te voorkomen 

Tentoonstellingen

Landelijk is er geen verbod op het organiseren van tentoonstellingen met niet-risicovogels. Wel kan een gemeente of een veiligheidsregio zelf regels opleggen. Bijv. een tentoonstelling kan vanwege de openbare orde, de veiligheid of vanwege Corona-regels verboden worden, maar niet vanwege de diergezondheidsregelgeving.

Note! Het draaiboek AI-bestrijding, van 2013, zal in 2022 geactualiseerd uitgebracht worden. 

Harry Arts,
bestuur KLN | dierhouderijaangelegenheden

[i] Een inrichting is in de ’Animal Health Regulation’ van 21 april 2021 gedefinieerd als:

“Een ruimte, structuur of, in geval van een veehouderij, waar dieren buiten worden gehouden, een milieu of plaats, waar dieren of levende producten worden gehouden, op tijdelijke of permanente basis, met uitzondering van: huishoudens, waar gezelschapsdieren gehouden worden en dierenartspraktijken en veterinaire klinieken.”


Meer informatie