Ziektebestrijding

Intro
Bij alle dieren komen ziekten, afwijkingen en gebreken voor. Het is niet mogelijk deze allemaal te beschrijven of om precies aan te geven hoe de liefhebber moet handelen. Enkele veel voorkomende ziekten worden kort behandeld.
Gebreken zijn meestal snel te zien. Dat begint bij de geboorte met afwijkingen aan bijvoorbeeld het skelet en de poten. Aan dit soort gebreken is niets te doen. In de vrije natuur zijn deze jonge dieren de eerste prooi van roofdieren. De natuur zorgt er zelf voor dat deze dieren niet opgroeien.
Ook de liefhebber moet dit erkennen en handelend optreden. Dieren met afwijkingen laten leven is niet diervriendelijk. In dit hoofdstuk worden enige handvatten gegeven voor de behandeling van zieke dieren.

Begrippen ziekteverwekkers en behandelmogelijkheden
Gebrekziekte
Een dier met ‘gebrekziekte’ is niet ziek, maar heeft gebrek aan maagkiezel, vitaminen of mineralen. De oplossing is het opheffen van het tekort.
Ectoparasieten
Voorbeelden zijn luizen, vlooien en bloedmijten. Deze parasieten worden bestreden met een insectenspray.
Endoparasieten
Dit zijn darmwormen. De dierenarts heeft middelen tegen deze wormen.
Protozoën
Dit zijn dierlijke ééncellige wezens. Belangrijke ziekteverwekkers zijn vier soorten die coccidiose veroorzaken in verschillende delen van de darmen. Oudere dieren zijn er veel minder gevoelig voor. Een snelle behandeling met een specifiek middel geeft meestal een goed resultaat. De dierenarts heeft deze middelen.
De levenscyclus van deze protozoën verloopt via de mest deels buiten het lichaam, waar de ontwikkeling stormachtig is onder warme en vochtige omstandigheden.
Bacterieziekten
Deze ziekteverwekkers zijn veel kleiner dan de protozoën. De ziekte heeft meestal een ontstekingsachtig verloop. De dierenarts heeft goede antibiotica.
Virusziekten
Virussen zijn nog weer veel kleiner en richten zich vaak op specifieke delen van het lichaam. Tegen virussen bestaan geen geneesmiddelen. Hier helpt alleen preventief vaccineren waardoor op kunstmatige wijze met dode virussen een natuurlijk afweermechanisme wordt ontwikkeld. Het lichaam heeft enige weken nodig om de immuniteit op te bouwen.

Herkennen en isoleren van zieke dieren
Zieke dieren vallen onmiddellijk op, omdat een ziekte meteen effect heeft op het gedrag.
Een ziek dier in een groep kan zijn soortgenoten besmetten en moet dan ook direct apart worden geplaatst.
Zorg voor een schone kooi met alleen een drink- en etensbakje en een klein beetje bodembedekking zodat het zieke dier goed bekeken kan worden.
Zorg dat het zieke konijn goed hooi en schoon water heeft en geef zeer matig voer. Voer dat niet direct wordt opgegeten moet verwijderd worden.
Een ziek dier vertoont vaak lusteloos gedrag, zondert zich af en eet meestal niet meer. Het is moeilijk de specifieke ziekte te herkennen, behalve als het uitwendige beschadigingen zijn. Soms is aan de houding van het dier of aan de aard en de kleur van de mest af te leiden om welke ziekte het gaat.

Welke ziekte is het en wat kun je doen
Konijnen kunnen last hebben van een aantal ziekten. Met een goede hygiëne kan wel veel ellende worden voorkomen.

Een bekende ziekte is myxomatose, een ziekte die veel bij konijnen in de natuur voorkomt.
De verschijnselen zijn een ontstoken neus, oren en ogen. Deze ziekte wordt door insecten verspreid. Als de dieren ziek zijn is genezing nagenoeg niet mogelijk. Het is raadzaam jaarlijks de konijnen preventief te enten tegen deze ziekte.
Een andere ziekte die de laatste tijd opduikt is VHS. De zieke dieren sterven zeer plotseling en laten vaak een bebloede neus zien. Ook tegen deze ziekte is preventieve enting de enige mogelijkheid.
Natuurlijk is het niet zeker dat de dieren deze ziekte krijgen. Als de dieren zonder enting toch ziek worden is het te laat en gaan veel dieren dood.

Coccidiose is ook een lastige darmziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie in de darmen.
De dierenarts kan helpen om deze ziekte onder de knie te krijgen.
Een andere lastige zieke is snot. Besmette dieren zitten dan constant te snotteren. Grote klodders vettig slijm komen dan uit de neus. De zieke dieren worden ook snel herkend aan een plakkerige binnenzijde van de voorpoten.
Deze ziekte is zeer besmettelijk en genezing is nagenoeg niet mogelijk.
Ook voor de fokkerij moet je dergelijke dieren uitsluiten, want het kan ook een erfelijke aandoening zijn.

Soms hebben dieren wel eens een lichte diarree. Dat hoeft nog niet altijd een ziekte te betekenen.
Meestal gaat dit na korte tijd wel over. Drinken is dan wel erg belangrijk.
Ongedierte zoals vlooien, mijten en luizen worden met een insectenpoeder bestreden.
Bij twijfel over een ziek konijn is het verstandig advies te vragen bij een ervaren fokker of een dierenarts.

Als behandeling niet helpt
Helpt geen enkele behandeling, dan is het aan te raden het dier uit zijn lijden te verlossen. Kan men dit zelf niet doen, dan is een ervaren fokker of dierenarts de aangewezen persoon.